Quang cao giua trang
Giáo phận Qui Nhơn
Giáo xứ Phú Hòa
 

 

1

Nhà thờ Giáo xứ Phú Hòa
Giáo hạt QuảngNgãi

 

 

Địa chỉ : Tịnh Án Tây, Tịnh Sơn, Quảng Ngãi  ( Map )

Chánh xứ : Linh mục Tađêô Lê Văn Ý

 

Tel

(055) 3841-337

E-mail

maithy64@gmail.com

Năm thành lập

1873

Bổn Mạng

Đức Mẹ Mân Côi

Số giáo dân

1553 (Thống kê năm 2012)

 

Giờ lễ

Chúa nhật     :

 

Ngày thường :

Các nhà thờ lân cận :  

Tư liệu :  Lược sử Giáo xứ - Hình ảnh Giáo xứ 
                Ngôi mộ Cố Hoàng (Cố Loui-Marie-Charles-Guégan)
                Hiện tình Giáo xứ Phú Hòa năm 2012 1

-  Tin tức sinh hoạt

 

 

1

Lược sử Giáo xứ Phú Hòa

I. VỊ TRÍ ĐỊA LÝ:

Giáo xứ Phú hoà ngày nay bao gồm các giáo xứ : Cù Và, Tân Lộc, Bình Đông và Phú Hoà. Bắc giáp giáo xứ Châu Ổ, Nam giáp giáo xứ Quảng Ngãi, Tây giáp giáo phận Kontum, Đông giáp biển Đông. Nhà thờ Phú Hòa thuộc thôn Cộng Hòa II, xã Tịnh Ấn Tây, huyện Sơn Tịnh, cách bờ phía bắc Sông Trà Khúc khoảng chừng hơn 1km, cách núi Thiên An khoảng chừng 3km về phía Tây Bắc.

II. ĐÔI DÒNG LỊCH SỬ :

Theo báo cáo năm 1850 của Đức cha cuénot Thể, lúc bấy giờ Phú Hòa đã có 234 tin hữu [1].

Trước và sau thời điểm năm 1850 một thời gian ngắn, chưa tìm thấy có linh mục thường xuyên ở tại Phú Hoà. Chúng ta có thể bắt đầu lịch sử phát triển Phú Hoà theo tiểu sử các linh mục đã tìm thấy được :

- Cha Fourmond, thụ phong linh mục năm 1869, nhập giáo phận Đông Đàng Trong và học tiếng Việt ở Bình Định. Sau 3 năm ở Gia Hựu, năm 1873 Ngài nhận hai nhiệm sở Phú Hoà và Trung Sơn [2] thuộc Quảng Ngãi. Ngài đã thành lập nhà thờ Phú Hoà.

 

- Cha Marie André Garin , sinh ngày 28 tháng 05 năm 1854, thụ phong linh mục ngày 16.3.1878, được gửi đến giáo phận Đông Đàng Trong năm1879. Học tiếng Việt tại Làng sông, sau đó làm việc truyền giáo tại Quảng Ngãi. Năm 1880 ngài thành lập giáo họ Văn Bân. Sau 2 năm, ngài đã thiết lập 40 điểm truyền giáo, xây dựng và tái thiết rất nhiều nhà thờ, lập nhà thương tại Phú hoà.

- Cha Louis Charles Guégan đến giáo phận Đông Đàng Trong ngày 22.11.1882, học tiếng Việt tại Sông Cát và khởi sự đời tông đồ tại Quảng Ngãi. Ngài được bổ nhiệm cai quản giáo xứ Phú Hoà. Vào ngày 18 tháng 7 năm 1885, cha Guégan cùng với 500 tín hữu bị phong trào Văn Thân sát hại tại Phú Hoà, trong số nầy có 40 nữ tu Mến Thánh Giá. Sau biến cố ngày 18-07-1885, có một số tín hữu còn sống sót. Số tín hữu nầy làm hạt nhân phát triển giáo xứ Phú Hoà như Ông Trùm Tám và Ông Câu Toản. Ông Câu Toản tên là Philipphê Nguyễn Khoa, sinh và chịu phép rửa tội năm 1870, là thân sinh của cha Phêrô Nguyễn Văn Chương.

Trước phong trào văn thân, thì nhà thờ nằm ở xóm Chà Là, nhà thờ bị tàn phá trong phong trào văn thân, cha Charles Guegan bị chém đầu tại vươn nhà thờ, đầu Ngài bị đem bêu ở một nơi, thân thể còn lại bị quăng xuống giếng trong vườn nhà thờ, nay khu vườn ấy vẫn còn, giáo dân đang ở trên khu vườn ấy, trong khu vườn có một ngôi mộ, theo như giáo dân hiện nay xác định đó là Mộ của cha Charles Guégan.

Trong bản báo cáo của Đức cha Augustin Tardieu ngày 01 tháng 9 năm 1940, khi kể về Phú Hoà, Đức cha có nhắc đến Ông Trùm Tám là người mà Đức cha rất qui mến. Ông Trùm Tám tên thật là Tôma Võ Phương, sinh và rửa tội năm 1854, là ông ngoại của cha Philipphê Huỳnh Toà, nhờ người lương che dấu nên thoát khỏi cuộc bách hại Văn Thân. Chính ông đã chuộc lại từ gia đình người lương một người cháu tên là Giacôbê Đặng Sử, ông nội của cha Giacôbê Đặng Công Anh. Ông đem cháu về nuôi dưỡng vì cha mẹ của ông Sử đã bị Văn Thân sát hại trong ngày 18.7.1885.

Sau thời Văn thân, nhà thờ được dời đến xóm Lô Đô hiện nay, đến đời Cố Thuận nhà thờ tranh bị cháy do ông Từ đốt đèn đọc kinh, theo như kể lại, khi đó Cố Thuận đã khóc khi thấy nhà thờ cháy hết không còn gì. Chính cố Thuận đã xây dựng lại ngôi nhà thờ cho đến hiện nay vẫn còn

Các cha Sở và cha phó sau phong trào Văn Thân:

Sau Phong trào Văn Thân không có linh mục thường xuyên ở tại Phú Hòa, có các cha ở Trung Sơn và Cù Và thay phiên đến làm việc mục vụ, ban các bí tích, một thời gian sau mới có các cha:

- Cha Charles Léon Salomez Quới (1900-1904)
- Cha Pierre Noel Misson Sơn (1905-1907)
* Cha Phêrô Nhượng, phó xứ (1906-1907)
- Cha Antoine Sudre, cù Và kiêm Phú Hòa (1907-1909)
- Cha Phêrô Yến (1909-1914)
* Cha Tôma Thiềng, phó xứ (1910-1912)
- Cha Alexis Boivin, cù Và kiêm Phú Hòa (1914-1923)
* Cha Gioakim Nguyễn Lịch, phó xứ (1916-1918)
- Cha Denis Eugène Poyet Thuận (1922-1932)
* Cha Phêrô Nguyễn Sĩ Tư , phó xứ (1927-1934)
- Cha Marius Julien Jean, cù Và kiêm Phú Hòa (1933-1937)
- Cha Phêrô Nguyễn Thanh Qui (1937-1941)
* Cha Lu-y Nguyễn Bảo, phó xứ (1941-1942)
- Cha Phaolô Bường (1942-1943)
- Cha Phêrô Nguyễn Đình Tịch (1943-1945), Cha Tịch đã đổi đất cho ông Đinh lấy một miếng đất để xây nhà Vuông, hiện nay vẫn còn
- Cha Phêrô Nguyễn Cơ (1946-1949)
- Cha Gioakim Huỳnh văn Hóa (1950-1951)
- Cha Tôma Bùi Đức (1951-1957)
- Cha Phaolô Huỳnh Tấn Ngoan (1958-1959)
- Cha Phêrô Khổng Văn Giám, phó xứ (1958-1959) và chánh xứ (1959-1965)
- Cha Phaolô Nguyễn Thanh Lịch (1965-1967)
- Cha Gioan Bt. Đỗ Trung Thanh (1967 -2007)
* Cha Tađêô Lê Văn Ý, phó xứ (1999 -2007)

Ngày 04 tháng 11 năm 2007, cha Sở Gioan Bt đi nghỉ hưu, cha Ta đê ô Lê văn Ý làm cha quản nhiệm cho đến ngày 10 tháng 9 năm 2009 được Đức Giám Mục Phê rô Nguyễn Soạn bổ nhiệm làm cha sở Phú Hòa cho đến nay.

- Cha Tađêô Lê Văn Ý, cha sở từ ngày 10 / 9 /2009 đến nay.

III. TÌNH TRẠNG GIÁO XỨ SAU NĂM 1975.

Trong thời gian chiến tranh, phần đông giáo dân đã di cư và ổn định cuộc sống tại các tỉnh phía Nam. Sau năm 1975 các xứ đạo trong huyện Sơn Tịnh còn rất ít giáo dân, do đó số giáo dân còn lại của giáo xứ Cù Và, Tân Lộc và Bình Đông được sáp nhập vào giáo xứ Phú Hòa.

Sau năm 1975, hầu hết các nhà thờ và cơ sở tôn giáo thuộc huyện Sơn Tịnh và Sơn Hà đều bị tàn phá hoặc bị chiếm dụng. Hiện nay chỉ còn nhà thờ Phú Hòa là trung tâm sinh hoạt phụng tự của giáo xứ. Hiện tại địa bàn của giáo xứ Phú Hòa bao gồm ba huyện: Sơn Tịnh, Sơn Hà và Sơn Tây của tỉnh Quảng Ngãi.

Ngôi nhà thờ Phú Hòa hiện có, theo lởi những người cao tuổi kẻ lại, được xây dựng vào khoảng những năm 1920 dến 1922.

Ngôi nhà nguyện Hà Nhai được xây dựng từ năm 1963 do cha Phê rô Khổng Văn Giám, bị hoang tàn một thời gian rất dài. Đến tháng 10 / 2009 đã được sửa chữa trùng tu, đến nay đã được dâng lễ hàng tuần vào mỗi Chúa nhật. Nhà Nguyện này đến hôm nay có tên goi là nhà “Thờ Phú Long”. Hà Nhai là tên gọi cũ, theo địa danh của thôn Ha Nhai thuộc xã Tịnh Hà. Nhưng hiện tại thi ngôi nhà nguyện này thuộc xã Tịnh An Tây, cùng với nhà thờ Phú Hòa.

- Tại Phú hòa hiện nay có một trung tâm Cô Nhi Viện do các soeur Mến Thánh Giá Qui Nhơn phục vụ. Cô Nhi Viện Phú Hòa xuất thân từ Cô Nhi Viện Quảng Ngãi. Sau biến cố 1975, cô Nhi Viện Quảng Ngãi bị giải tán, vi vậy một số chạy về Phú Hòa và dần dần hình thành nên Cô Nhi Viện Phú Hòa cho đến hôm nay.

- Tại giáo họ Phước Thọ có một ngôi mộ của một Cha truyền giáo, theo cách gọi tiếng Việt, tên của cha Là “ Cố Xuyên “. Giáo dân tại đây còn rất ít, vì một số di cư vào các tỉnh miền nam sau 1975.

- Tại Cù Và có một ngôi mộ cả một nhà truyền giáo, trên tâm bia có ghi như sau

“ Thomas An thầy giảng

Sinh 1910

Con Alazare ở Pondichery

Chết 15 Mars 1933”. Ngôi mộ này đã bị hư hại, hiện nay đang được trùng tu. Giáo dân tại Cù Và, cũng như Phước Thọ, di cư vào Miền Nam sau 1975, số còn lại rất ít.

- Tại Tân Lộc, Cha Marie André Garin,theo truyền khẩu, thì Ngài cùng chịu tử dạo với giáo dân của mình tại Tân Lộc vào năm 1885, là thời gian tử đạo khốc liệt nhất tại vùng Quảng Ngãi. Ngôi mộ của Ngài đã được xây lại từ năm 2010. Tân Lộc là một địa sở thuộc xã Tịnh Bắc, hiện nay ở đây còn rất it giáo dân

Xem thêm [Hiện tình Giáo xứ Phú Hòa năm 2012]

IV. LINH MỤC VÀ TU SĨ XUẤT THÂN TỪ GIÁO XỨ:

- Linh mục :

1. Phêrô Nguyễn Văn Chương (Phú Hoà)
2. Philipphê Huỳnh Tòa (Phú Hoà)
3. Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thung (cù Và)
4. Đôminicô Võ Ngọc Hoàng (Tân Lộc)
5. Giacôbê Nguyễn Thành Tri (Tân lộc)
6. Giacôbê Đặng Công Anh (Vạn lộc)
7. Giacôbê Nguyễn Văn Thanh (Tân Lộc)

- Tu sĩ :

Phú Hoà : Dì Anê Khanh , Dì Hồng, Dì Lựu, Dì Tuấn, Dì Vướng, Dì Ngân và Dì Marcelline Thủ, Dòng Mến Thánh Giá Qui Nhơn.Sr Anê Vy Thị Hồng Liên, dòng Phan sinh thừa sai Đức Mẹ,

Thiên Lộc : Dì Thương thuộc Nhà Phước Mến Thánh Giá.

Cù Và : Clara Nguyễn Thị Triệu Dòng Phan Sinh Thừa Sai Đức Mẹ .

Tân Lộc : Assumpta Dòng Thánh Phaolô, MariaTêrêxa Minh Tuyền Dòng Khiết Tâm Đức Mẹ Bình Cang, Anne Marie Hà Mai Anh Dòng Mến Thánh Giá Qui Nhơn, Marie Albert Dòng Bác Ái Vinh Sơn .Hiện tại có thêm Sr Maria Phan Thị Mỹ Liễu, dòng Mến Thánh Giá Phan Thiết.

Ngoài ra còn có: Sr Lucia Nguyễn Thị Thúy Nga, dòng Mến Thánh Giá Đà Lat,gia đình theo đạo từ năm 1958- 1960 ), quê hương tại xã Tinh Hòa, sơn Tịnh, sau năm 1963 gia đinh di cư vào Nam, Nhạc sỹ PM Cao Huy Hoàng, cũng phát xuất từ giáo xứ Phú Hòa.

NB. Xin cha viết thêm vào đây những gì cha biết để được phong phú và được đầy đủ hơn. Khi cha viết xong xin gởi lại cho con với để con cập nhật cho giáo phận. Xin cám ơn cha.

 

 

 

--------------------------------------------------------------------------------

 

[1] Mémorial số 58 , 31 octobre 1909, trang 151
[2] Trung Tín sau này

Nguồn : www.quangngaicatholic.net

 

...............................................

1

NGÔI MỘ CỐ HOÀNG

(CỐ LOUIS-MARIE-CHARLES-GUÉGAN)

 

Tại xóm Chà Là, giáo xứ Phú Hòa, trước đây có một ngôi mộ đất, theo truyền tụng kể lại, thì đây là ngôi mộ của Cố Guégan Hoàng. Trong thời kỳ truyền giáo của giáo phận Đàng Trong, có một trung tâm truyền giáo, và ngôi nhà thờ Chà Là được dựng lên tại đây, ngôi nhà thờ đầu tiên của giáo xứ Phú Hòa. Vào năm 1641, trên đường vào Phú yên, cha Alexandre de Rhode ghé lại phú Hòa (Chala lúc bấy giờ) và rửa tội cho tám người.

1

Vào năm 1885, thời kỳ tử đạo, cố Hoàng lúc bấy giờ là cha sở Phú Hòa bị giết chết, thi thể của Ngài bị bỏ xuống giếng trong khu vườn nhà Chà Là. Giếng này sau này được đắp thành ngôi mộ. Theo dòng thời gian,giáo dân Phú Hòa vẫn cố gắng gìn giữ ngôi mộ này.Theo lời bà Maria Nguyễn thị Huân, còn gọi là bà Luyện,người đang ở trong khu vườn nhà thờ Chà Là kể lại rằng: vào một ngày kia, khi chồng bà còn sống, bà ra ngoài vườn vào lúc ban đêm, bà thấy một người mặc áo lễ, tay bưng chén lễ, bà giật mình và gọi chồng: “ông ơi, ông ra xem, Ông Cố dâng lễ” khi gọi vừa xong thì không thấy Ông Cố nữa, bà tin rằng đó là Cố Hoàng.

Sau khi dò hỏi và điều tra cẩn thận về ngôi mộ đất này, Cha sở Phú Hòa cho xây dựng ngôi mộ này. khởi công xây ngôi mộ này vào ngày 09/11 / 2012. Những giáo dân tại xóm Chà Là hăng hái tham gia góp công góp của xây dựng như anh Phaolo Nguyễn Ngọc Anh(anh Long), anh Phaolô Đỗ Hào, anh Phêrô Trương Quang Sang, người tân tòng, vợ chồng anh Vũ, chị Chính và những gia đình chủ vườn xung quanh ngôi mộ. Ai ai cũng thích thú việc xây dựng cho ông Cố một ngôi mộ khang trang, vì bà con xóm Chà Là cho rằng phải tỏ lòng biết ơn Ông Cố.

Có một điều đáng ghi nhớ là khi xây dựng ngôi mộ vừa xong, thì có hai người ngoại giáo ở gần ngôi mộ xin trở lại đạo, hai người này, trước đây, một người là hôn nhân khác đạo, một người bị rối hôn phối, cho đến bây giờ thì đã được tháo gỡ và hợp thức hôn phối xong. Còn một điều lạ lùng nữa là các chị em trong xóm cho rằng Sau khi sửa soạn khang trang ngôi mộ Ông Cố, những ông chồng lôi thôi, bê trễ kinh lễ, say sưa, nay bỗng nhiên trở nên sốt sắng, đọc kinh liên gia một cách hăng hái, đạo đức đàng hoàng hơn trước, không còn cái cảnh say sưa lôi thôi. Các chị em cho rằng đó là nhờ ơn Ông Cố phù hộ, nhiều chị em nói với nhau ước gì hồi đó cha sở cho xây ngôi mộ Ông Cố sớm hơn thì đỡ biết mấy, và các chị tỏ lòng tạ ơn ông Cố, như dâng cúng, thắp hương, dâng hoa cho Ông Cố.

Ngôi mộ cố Hoàng được hoàn thành vào ngày 14 /11 /2012 và được cha sở làm phép. Vào ngày gọi là khánh thành ngôi mộ, bà con tham gia xây dựng ngôi mộ rất vui mừng, vì cảm thấy ước nguyện của mình từ trước đến nay đã được toại nguyện. Kể từ ngày đó xóm Chà Là trở nên sốt sắng, vui vẻ, mỗi tối tiếng kinh nguyện được vang lên trong xóm, thay thế cho những ồn ào la hét của bia rượu.

 

 

Tác giả bài viết: GLV Phú Hòa

Nguồn tin: Gpquinhon.org

 


 

 

1

Hình ảnh nhà thờ Giáo xứ Phú Hòa

Nguồn : www.quangngaicatholic.net

1

Nhà thờ Phú Hòa

1

 

1

Đài Đức Mẹ La Vang

 

1

Nhà xứ mới Phú Hòa

 

1

Lăng Tử Đạo Phú Hòa

 

1

Lăng Tử Đạo Thiên Lộc

 

1

Nhà xứ cũ Phú Hòa 

 

Tìm kiếm chọn lọc