Quang cao giua trang

Giáo xứ Quảng Ngãi : Quá trình hình thành và phát triển

Đăng lúc: Chủ nhật - 04/08/2013 04:42 - Người đăng bài viết: quangngaicatholic

GIÁO XỨ QUẢNG NGÃI

QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN
 
I. VỊ TRÍ ĐỊA LÝ:
Phần đất giáo xứ, một phần lớn thuộc huyện Tư Nghĩa và một phần thuộc thành phố Quãng Ngãi. Thành phố Quảng Ngãi có hai nhà thờ, nhà thờ cũ do cha Phêrô Nguyễn Thanh Quí thành lập năm 1941 hiện nay toạ lạc trên đường Trần Hưng Đạo, thuộc phường Nguyễn Nghiêm. Nhà thờ mới hiện nay nằm trên đại lộ Hùng Vương, thuộc phường Trần Hưng Đạo do cha Phaolô Huỳnh Tấn Ngoan đã khởi công xây dựng phần cơ bản vào năm 1963, và được cha sở kế nhiệm, Giuse Nguyễn Sồ hoàn thành năm 1973.
II. ĐÔI DÒNG LỊCH SỬ:
Vào tiền bán thế kỷ XIX ở tỉnh Quảng Ngãi đã có nhiều xứ đạo như Phú Hòa, Cù Và [1]; Bàu Gốc [2]; Trung Tín... [3] Cộng đoàn các tín hữu ở thành phố Quảng Ngãi lập thành giáo họ Tư Nghĩa và cho đến năm 1937 vẫn còn thuộc giáo xứ Phú Hòa [4]. Vào năm 1937, cha Phêrô Nguyễn Thanh Quí , cha sở Phú Hòa, đã dựng một nhà thờ bằng mái tranh vách đất tại thành phố Quảng Ngãi.  Năm 1941 giáo họ Tư Nghĩa được tách khỏi giáo xứ Phú Hòa, lập thành giáo xứ Quảng Ngãi, cha Phêrô Nguyễn Thanh Quí làm cha sở tiên khởi Quảng Ngãi. Cùng năm 1941, cha Quí đã xây lại nhà thờ Quảng Ngãi bằng gạch vôi mái ngói. Nhà thờ nầy nay vẫn tồn tại và được cha Phêrô Đặng Son trùng tu khang trang vào năm 1995. Dù là cha sở Quảng Ngãi, cha Quí vẫn còn ở tại Phú Hòa, vì nhà thờ ở tỉnh lỵ không có bao nhiêu tín hữu người Việt. Vào ngày Chúa Nhật, cha sang tỉnh lỵ để làm lễ cho lính Tây và gia đình của họ. Lúc bấy giờ tại thành phố Quảng Ngãi chưa có gia đình giáo dân bản xứ , cha Quí đưa hai gia đình nguyên quán ở Chợ Mới và Phú Hòa đến ở bên nhà thờ thị xã để họ trông coi nhà thờ. Khi thành lập giáo xứ Quảng Ngãi, giáo họ An Hội xã Nghĩa Kỳ, huyện Tư Nghĩa được tách khỏi giáo xứ Phú Hòa và nhập vào giáo xứ Quảng Ngãi.
QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN :
- Cha Quí làm cha sở Quảng Ngãi từ 1941 đến 1942, cha bị tê bại phải về Làng Sông an dưỡng. Trong thời gian ngài dưỡng bệnh có cha Phaolô Bường, cha sở Phú Hòa tạm kiêm nhiệm Quảng Ngãi từ tháng 3/1942 đến tháng 12/1942.
- Cha J. Etcheberry (1943-1945) : Khi Nhật đảo chính Pháp, cha J. Etcheberry cũng như các cha Thừa sai khác bị tập trung ở Huế đến năm 1946 mới được trả tự do. Sau khi được trả tự do, ngài về Nha Trang nghĩ hưu.
- Cha Phêrô Nguyễn Đình Tịch           (1945-1946)
- Cha Simon Huỳnh Sánh                     (1946-1947)
- Cha Phaolô Huỳnh Tấn Ngoan          (1947-1948)
- Cha Phêrô Nguyễn Cơ                        (1949-1950)
- Cha Gioakim Huỳnh Văn Hoá           (1951-1952)
- Cha Tôma Bùi Đức ,
 Cha sở Phú Hoà kiêm nhiệm                (1952-1954)
- Cha Gioakim Bùi Vĩnh Mười           (1954-1956), cha qua đời tại đây. Sau khi cha Mười qua đời, chưa có cha sở mới, cha Tôma Bùi Đức, cha sở Phú Hoà tạm kiêm nhiệm.
- Cha Gioakim Nguyễn Du                 (1956-1958)
- Cha Alexis Lê Trung Hậu                (1958-1959)
- Cha Phaolô Huỳnh Tấn Ngoan     (1959-1970)  cha sở kiêm Hạt trưởng Quảng Ngãi. Trong khoảng thập niên 1960 cha đã lập hai giáo họ mới là Thu Xà và Kim Thạch, cha Gioan Bt. Đỗ Trung Thanh phó xứ biệt lập (1960-1967) trông coi hai giáo họ này. Trong thời cao điểm chiến tranh (1965-1972), giáo dân từ các xứ trong vùng mất an ninh  di cư về thị xã, năm 1970 số giáo dân tại thành phố Quảng Ngãi lên đến 6.498 người.
Để phục vụ và đáp ứng nhu cầu về giáo dục, cha Ngoan lập trường Trung Học Kim Thông và truờng Tiểu Học Thánh Tâm ; về xã hội, ngài thành lập Cô nhi viện Quảng Ngãi ; về kinh tài, ngài xây nhà cho thuê. Thời cha Ngoan có các cha sau đây làm việc tại thành phố Quảng Ngãi:
* Trường trung học Kim Thông:
 Cha Augustinô Nguyễn Văn Chế, hiệu trưởng
 Cha Martinô Đỗ Văn Diệp, cha Phêrô Vũ Văn Tự Chương, giáo sư.
 * Các cha phó xứ :
 Cha Antôn Trần Văn Trường     (1964)
 Cha Giuse Đinh Văn Giám         (1966-1973)
 Cha Antôn Lê Quang Trình (phó xứ kiêm tuyên uý)
 Cha Giuse Trương Phúc Tinh (phó xứ kiêm tuyên uý)
Đến năm 1970 cha Ngoan được bổ nhiệm làm cha sở chanh tòa Qui Nhơn, cha Giuse Nguyễn Sồ đến Quảng Ngãi thay cha Ngoan.
- Cha Giuse Nguyễn Sồ (1970–1973): Được bổ nhiệm làm cha sở kiêm Hạt trưởng. Ngài tiếp tục xây dựng nhà thờ mới mà cha Ngoan đã khởi công, nhà thờ nầy được khánh thành năm 1973. Sau lễ khánh thành, cha Sồ nghỉ bệnh tại Qui Nhơn và qua đời ngày 13 tháng 10 năm 1973.
- Cha Giuse Trần Ngọc Châu, nguyên cha sở Châu Me được bổ nhiệm làm cha sở Quảng Ngãi thay cha Sồ (1973-1989) kiêm Hạt trưởng. Đầu năm 1975 giáo xứ Quảng Ngãi có 3.065 tín hữu. Dưới thời cha Châu có các cha phó :
*  Phêrô Bùi Huy Bích         (1972-1975)
*  Phêrô Nguyễn Huy Pháp (1975-1979).
Trong chiến tranh giáo dân di cư đi nơi khác, khi hòa bình vãn hồi, họ không trở về quê, do đó sau ngày 30-04-1975, các giáo họ thuộc giáo xứ Quảng Ngãi: An Hội, Thu Xà, Kim Thạch, Rừng Lăng, chỉ còn tồn tại họ An Hội. Thay vào đó một số giáo xứ được sáp nhập vào giáo xứ Quảng Ngãi: Giáo xứ Châu Me gồm 16 giáo họ: Phú Châu, Kỳ Thọ Bắc, Kỳ Thọ Nam, An Chỉ Bắc [5], An Chỉ Nam, Phú Mỹ, Chợ Chùa, Long Bàng, An Phước, An Sơn, An Hòa, Kim Thành Hạ, Kim Thành Thượng, Đồng Vinh, Đông Trúc Lâm, Suối Bùn. Giáo Xứ Kỳ Tân gồm 5 giáo họ : Kỳ Tân, Bồ Đề, Đông Mỹ, Hải Châu, Năng Đông. Ngoài ra, họ Phước Lâm [6] là giáo họ của Cù Và cũng thuộc giáo xứ Quảng Ngãi.
Các cơ sở Trường Trung Học Kim Thông, Trường Tiểu Học Thánh Tâm, Cô nhi viện Quảng Ngãi, nhà cho thuê đều bị xóa sổ chủ quyền sử dụng của giáo xứ . Riêng Cô nhi viện, sau năm 1975 cha Châu đưa về tạm cư tại khuôn viên nhà thờ cũ, đến năm 1998 Đức cha Phaolô Huỳnh Đông Các cho phép các nữ tu Dòng Mến Thánh Giá Qui Nhơn xây dựng nhà cho các nữ tu ở chăm sóc các em cô nhi tại phần đất phía Tây nhà thờ cũ Quảng Ngãi .
- Cha Phêrô Đặng Son (1989-...). Để chia sẽ bớt gánh nặng của cha Châu tuổi đã lớn, sức đã mòn. Năm 1989, cha Phêrô Đặng Son nguyên là cha sở Đại Bình được Đức cha Phaolô Huỳnh Đông Các bổ nhiệm làm cha sở Quảng Ngãi. Đến năm 1995, cha Châu về nghĩ hưu tại Tòa Giám Mục Qui Nhơn, cha Son được bổ nhiệm làm Hạt Truởng Quảng Ngãi thay cha Châu. Tuy hoàn cảnh khó khăn nhưng cha Son đã trùng tu nhà thờ cũ, xây dựng khuôn viên khang trang. Ngài cũng tu bổ nhà thờ mới, bố trí lại phòng thánh để có thể tạm dùng ở thường xuyên. Để đón chào thiên niên kỷ mới, Ngài xây đài Đức Mẹ tại nhà thờ cũ, được Đức Giám mục giáo phận Phêrô Nguyễn Soạn làm phép tượng đài. Ngoài ra, các nhà thờ nhỏ Đông Mỹ, Hải Châu, Năng Đông đều có sửa chữa nhỏ trong những năm cuối cùng của thế kỷ XX. Dưới thời cha Đặng Son, Quảng Ngãi có các cha phó:
* Cha Phêrô Hà Đức Ngọc     (2000 - 2007)
* Cha Grêgôriô Lê Văn Hiếu (1999 - 2009)
* Cha Giacôbê Bùi Tấn Mai (2009 -    )
 Cho đến năm 2003, giáo xứ Quảng Ngãi gồm 24 giáo họ nằm trên địa bàn Thị Xã Quảng Ngãi, Huyện Tư Nghĩa, Huyện Nghĩa Hành, Huyện Minh Long, và ba xã của Huyện Mộ Đức. Số giáo dân đầu năm 2003 là 2.958 người, tiếp tục giảm sút vì lý do kinh tế phải đi nơi khác tìm kế sinh nhai.
- Năm 2007 : Giáo xứ Châu Me được tái lập. Cha phó Phêrô Hà Đức Ngọc được bổ nhiệm làm Chánh xứ với trách nhiệm mục vụ trên địa bàn hai huyện Nghĩa Hành và Minh Long. Nhà thờ chánh xứ đặt tại Kỳ Thọ.
- Năm 2009 : Giáo xứ Kỳ Tân được thiết lập. Cha phó Grêgôriô Lê Văn Hiếu được bổ nhiệm làm Chánh xứ với trách nhiệm mục vụ trên địa bàn thị trấn Sông Vệ và một số xã thuộc huyện Tư Nghĩa. Nhà thờ chánh xứ đặt tại Phú Mỹ thuộc xã Nghĩa Mỹ, huyện Tư Nghĩa.
- Hiện tại (tính đến tháng 12/2012), cộng đoàn giáo xứ Quảng Ngãi có 372 gia đình và 1220 giáo dân, bao gồm :
- Họ chính Quảng Ngãi với 206 gia đình, 783 giáo dân ;
- họ nhánh An Hội với 52 gia đình, 208 giáo dân ;
- họ nhánh Nghĩa Lâm với 114 gia đình, 229 giáo dân.

            -  Ngày 26 tháng 4  năm 2012, cha Giuse Trương Đình Hiền được bổ nhiệm làm cha sở Quảng Ngãi, kiêm hạt trưởng hạt Quảng Ngãi.

 
          Năm 2013, giáo xứ mừng kỷ niệm xây dựng nhà thờ cũ 72 năm (1941-2013) và nhà thờ mới 50 năm (1963-2013).
          Để chuẩn bị cho công cuộc đại lễ Kỷ Niệm đặc biệt nầy, hai nhà thờ mới  và cũ được trùng tu và tôn tạo cùng với một số các hạng mục mới được xây dựng : Hội trường với 500 chỗ ngồi, khu vệ sinh công cọng, lễ đài Ba Thánh Tử Đạo giáo phận Qui Nhơn, khuôn viên nhà thờ…
          Trong dịp đặc biệt nầy, Đức Cha giáo phận Matthêô Nguyễn Văn Khôi đã về chủ lễ Cung Hiến Nhà Thờ mới vào ngày lễ Thánh Tâm (7/6/2013) cùng với đông đảo các linh mục, tu sĩ, giáo dân trong và ngoài giáo phận. Từ đây, nhà thờ mới Quảng Ngãi sẽ mang tước hiệu chính thức là THÁNH TÂM CHÚA GIÊ-SU
 

III. CÁC ĐỜI HẠT TRƯỞNG VÀ LINH MỤC XUẤT THÂN

 
A. Các đời Hạt Trưởng:
Trước kia Hạt Trưởng Quảng Ngãi là cha sở Cù Và, sau khi cha sở Cù Và, cha Simon Huỳnh Sánh, được bổ nhiệm làm Giám đốc Đại Chủng Viện Qui Nhơn [7], cha sở Quảng Ngãi là Hạt Trưởng:
1/ Cha Phaolô Huỳnh Tấn Ngoan      1961 – 1970
2/ Cha Giuse Nguyễn Sồ                    1970 – 1973
3/ Cha Giuse Trần Ngọc Châu           1973 – 1994
4/ Cha Phêrô Đặng Son                      1995 – 2012
5/ Cha Giuse Trương Đình Hiền         2012 -………

B. Các Linh mục – Tu sỹ xuất thân

1/ Các Linh mục:
-      An Hội:           - Cha Grêgôriô Văn Ngọc Anh
                            - Cha Tađêô Lê Văn Ý
                                - Cha Grêgôriô Lê Văn Hiếu
-      Quảng Ngãi: - Cha Phêrô Hà Đức Ngọc
2/ Các Tu sỹ:
- Quảng Ngãi:
            -  Maria Mađ. Đoàn Thị Thu Giang  (Phaolô Đà Nẵng) 
             - Êlisabeth Hồ Thị Thu Thảo (MTG Thủ Thiêm)
             - Agata Nguyễn Thị Hoàng Linh (Nữ Tử Bác Ái)
- An Hội:
             - Maria Văn Thị Thu Hà (Phan sinh Thừa Sai)
             - Maria Phạm Thị Phương Tâm (MTG Qui Nhơn)
             - Anê Lê thị Hồng Phúc (MTG Qui Nhơn)
 
 
 
 

[1] Thuộc huyện Sơn Tịnh
[2] Thuộc huyện Mộ Đức
[3] Thuộc huyện Bình Sơn
[4] Thuộc huyện Sơn Tịnh
[5] Xóm Bàu
[6] Nghĩa Lâm
[7] năm 1960

Tác giả bài viết: VĐĐ
Nguồn tin: quangngaicatholic
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

Tìm kiếm chọn lọc